Nguyên nhân gây viêm tai giữa cấp ở trẻ

Viêm tai giữa cấp ở trẻ có rất nhiều nguyên nhân. Hiểu biết một cách cơ bản và khoa học các nguyên nhân sẽ giúp cha mẹ có cách phòng chống và phát hiện kịp thời những dấu hiệu của bệnh.
Viêm tai giữa có thể gây nên những cơn đau và làm ảnh hưởng lớn đến sự phát triển thể chất của trẻ giai đoạn mắc bệnh. Vì vậy nếu được phát hiện sớm, việc điều trị sẽ nhanh và bé sẽ bớt phải trải qua đau đớn hơn. Để phát hiện và phòng tránh bệnh này một cách khoa học, các bậc phụ huynh cần thiết phải biết nguyên nhân gây bệnh.
Nhiều phụ huynh cho biết mình chăm con rất kỹ lưỡng, thường vệ sinh tai rất sạch sẽ cho con, môi trường sống không quá ầm ĩ. Thậm chí có người còn cẩn thận không để trẻ đi bơi, nếu lỗ tai trẻ có tiếp xúc với nước thì sẽ lập tức sấy khô ngay, nên khi con bị viêm tai giữa là điều vô cùng khó hiểu.

Viêm tai giữa

Cấu tạo của tai giữa gồm màng tai và một hốc xương gọi là hòm tai. Màng tai, còn gọi là màng nhĩ, là mảng hình bầu dục, lõm ở giữa. Nó ngăn cách hoàn toàn tai ngoài và tai giữa, và bịt lên hòm tai. Màng nhĩ tuy có lớp xơ ở giữa khá chắc, nhưng lại rất dễ bị thủng bởi viêm nhiễm, chấn thương cơ học (vật cứng chọc vào), chấn thương áp lực (lặn sâu), chấn thương âm…

Tai giữa có nhiệm vụ hết sức quan trọng trong cơ chế nghe của tai, nhất là màng nhĩ và xương con. Bất kể sự trục trặc nào cũng gây gián đoạn chức năng dẫn truyền sóng âm vào tai dẫn đến nghe kém hoặc điếc.
Trước hết viêm tai giữa thường là hệ quả trực tiếp của các bệnh viêm nhiễm cấp tính ở mũi họng. Nghĩa là nó xuất hiện sau các bệnh như cảm cúm, viêm đường hô hấp, viêm xoang, amidan, u vòm mũi hong, sởi… Căn nguyên thường bởi các vi khuẩn S.pneuomoniae, H.influenza, S.aureus, M.catasshalis…

Sự phát triển của bệnh là một quá trình phức tạp bắt đầu từ việc vòm họng được kết nối với tai giữa bằng ống Eustachian (vòi nhĩ). Ống Eustachian có nhiệm vụ làm áp suất trong và ngoài cân bằng nhau, khiến con người có thể nghe được. Trong trường hợp bình thường, ống Eustachian vẫn mở cho phép chất lỏng cùng tạp chất dư thừa thoát khỏi tai và mặt sau cổ họng. Các tác nhân gây nhiễm trùng trên (vi khuẩn, virut), làm suy yếu chức năng của ống này, đồng thời tăng mật độ rất cao ở vòm họng, gây viêm ống Eustachian. Khi ống Eustachian bị đóng lại, các chất thải không thoát được, vi khẩn, vi trùng đọng lại bên trong gây nhiễm trùng.

Ở trẻ em, do cấu trúc tai chưa hoàn chỉnh, các bé có ống thính giác ngắn hơn người lớn nhiều nên dễ dàng bị ách tắc, nhất là khi bé nằm ngửa. Nếu bé khóc, vòi nhĩ (nối hòm tai và họng mũi) sẽ mở rộng thêm làm các chất nhầy, dịch dễ dàng chảy vào tai.

Một yếu tố khác nữa cũng có thể là “thủ phạm” gây viêm tai giữa. Đó là tổ chức VA ngay phía trên họng, sau mũi. VA này bình thường có nhiệm vụ sản xuất bạch huyết cầu để chống nhiễm trùng, nhưng đôi khi trẻ bị bệnh, chúng cũng bị nhiễm trùng và sưng to lên làm nghẽn ống thông tai.

Hệ thống miễn nhiễm của trẻ em còn yếu, hệ thống niêm mạc (niêm mạc mũi họng, niêm mạc hòm tai, niêm mạc phế quản…) rất nhạy cảm, dễ phản ứng với những kích thích lý hóa, cơ học, và biểu hiện bằng việc xuất tiết dịch, làm ứ đọng dẫn tới viêm nhiễm. Vì vậy, phải để trẻ sống ở môi trường trong lành, tránh xa khói bụi, nhất là khói thuốc lá.

Ngoài ra nhóm trẻ bú bình thường có khả năng viêm tai nhiều hơn các bé bú mẹ. Bởi vì thường bé nằm và mút bình sữa. Nếu bé bị sặc, trớ, khóc, sữa từ họng sẽ tràn lên tai và vào ống thính giác gây viêm. Có thể khắc phục điều này bằng cách giữ cho bé ngồi, hoặc bế để bé ở tư thế thẳng người. Điều này cũng cần áp dụng khi cho trẻ bú.

Một nguyên nhân khác tuy hiếm nhưng có thể có, là do bệnh nhân được nhét meche vào mũi sau để quá lâu làm tắc ứ trong xoang.

Chưa nói tới những biến chứng nguy có thể xảy ra đối với trẻ như viêm màng não, áp xe não, viêm tắc tĩnh mạch bên… viêm tai giữa là một trong những chứng bệnh gây đau đớn hàng đầu đối với trẻ nhỏ. Những cơn đau có thể làm bé chóng mặt, mất ngủ, không còn muốn ăn uống hay vui chơi, kéo theo thể trạng mệt mỏi, yếu ớt.

Đặc biệt đối với trẻ chưa hay mới đang bập bẹ tập nói, viêm tai giữa khi đã bị thủng màng nhĩ, khiến tiêu xương làm trẻ nghe kém hoặc điếc sẽ dẫn đến rối loạn ngôn ngữ (ngọng, nói không rõ âm, từ) và làm giảm sút chất lượng giao tiếp với xã hội của trẻ sau này.

Vì vậy, để trẻ phát triển khỏe mạnh toàn diện, các bậc phụ huynh cần hết sức quan tâm và có hiểu biết về một trong những căn bệnh tương đối phổ biến và nguy hiểm này.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s